CLAUDE.md is een gewoon tekstbestand in de map van je project. Claude Code leest het aan het begin van elk gesprek. Je zet erin wat Claude altijd moet weten: hoe je werkt, wat nooit mag en hoe je je werk nakijkt. Zo leg je niet elke avond hetzelfde uit. Met /init schrijft Claude zelf een eerste versie.
Ik ben stukadoor en geen programmeur. Mijn eigen CLAUDE.md is vijf regels tekst, met drie vaste werkregels erin. Die leest Claude in elk gesprek dat ik met Claude Code voer. Hoe ik verder bouw, lees je op de pagina over mij.
Wat is een CLAUDE.md?
Elk gesprek met Claude Code begint met een leeg hoofd. Alleen wat in je bestanden staat, en de notities die Claude zelf bijhoudt, gaat mee. Dat is handig, want oude rommel sleept niet mee. Maar zonder zo’n bestand zou je elke keer opnieuw moeten vertellen hoe je werkt.
Daar is CLAUDE.md voor. Zie het als het briefje dat je op de bouwplaats achterlaat voor wie morgen begint: waar de sleutel ligt, wat niet aangeraakt mag worden, wanneer het werk af is. Claude leest dat briefje aan het begin van elk gesprek, nog voor je eerste vraag.
Eén nieuw woord: context. Dat is alles wat Claude op dat moment weet. Wat in CLAUDE.md staat, hoort vanaf de eerste minuut bij die context. Wat Claude Code verder is en kan, staat in wat is Claude Code.
Eerlijk antwoord over wat het níet is: een slot. Anthropic schrijft zelf dat Claude het bestand als context leest en niet als een vaste instelling. Meestal houdt hij zich eraan, maar het is geen hek. Wil je dat iets echt nooit gebeurt, dan noemt de handleiding daarvoor een hook: een stukje code dat een actie tegenhoudt.
Mijn eigen ervaring is nuchterder: in de praktijk doet Claude wat erin staat. Ik stuur hem af en toe een klein beetje bij en kijk zijn werk na. Daar heb ik ook skills voor gemaakt, zoals het vangnet.
Waar staat de CLAUDE.md file?
Er zijn drie plekken die je als beginner moet kennen. Je kunt er één gebruiken of alle drie.
| Waar | Geldt voor | Wie ziet het |
|---|---|---|
~/.claude/CLAUDE.md | al je projecten op deze computer | alleen jij |
CLAUDE.md in je projectmap (of in .claude/ daarbinnen) | dit ene project | iedereen die het project krijgt |
CLAUDE.local.md in je projectmap | dit project, alleen voor jou | alleen jij, als je hem in .gitignore zet |
Het teken ~ staat voor je eigen thuismap op de Mac. De map .claude begint met een punt, en daarom zie je hem in de Finder niet meteen. Druk op Cmd + Shift + punt om verborgen mappen te tonen.
Claude legt de bestanden achter elkaar, hij vervangt er geen. Start je Claude Code in een map, dan leest hij de CLAUDE.md van die map en van alle mappen erboven. Een CLAUDE.md in een submap komt pas mee als Claude daar een bestand opent. Wat het dichtst bij je startmap staat, leest hij als laatste.
Een CLAUDE.md maken met /init
Je hoeft niet met een leeg bestand te beginnen. Typ in Claude Code:
/init Claude bekijkt dan je project en schrijft een eerste CLAUDE.md: hoe je het start, hoe je test, welke afspraken hij ziet. Staat er al een CLAUDE.md, dan stelt /init verbeteringen voor en overschrijft hij niets. Lees die eerste versie altijd na. Claude ziet je bestanden, maar niet wat jij belangrijk vindt.
Een regel erbij zetten kan ook gewoon in gewone taal: “zet dit in CLAUDE.md”. Met /memory zie je welke bestanden er zijn en open je ze om zelf te typen. Het commando /init staat ook in een filmpje van acht seconden op de Claude Code-pagina.
Eerlijk: wat hier over /init staat, heb ik nagelopen in de handleiding van Anthropic op 6 oktober 2026. Ik heb het niet opnieuw nagedaan in de versie bovenaan deze pagina.
Een CLAUDE.md voorbeeld: de mijne
Dit is het bestand dat bij mij in ~/.claude/ staat. Het geldt dus voor elk project. Ik laat per regel de kop en het begin zien:
# Tims vaste werkregels (alle projecten)1. Eerst rood, dan groen. Schrijf de controle (test, proef, check) vóór de fix en laat hem eerst aantoonbaar falen; …2. Nooit deployen met rood. Geen deploy om de poort heen …3. Eén fase per vers gesprek. Meerdaags werk staat in een fasekaart in de repo, met bovenaan een startzin … Drie regels, en ze gaan alle drie over hoe ik werk, niet over code. Eerst een controle die faalt, dan pas de reparatie. Niets online zetten zolang er iets rood staat. En groot werk in stukken, elk stuk in een vers gesprek.
Mijn grotere projecten hebben daarnaast een eigen CLAUDE.md. Die van deze site heeft 62 regels en ik noem hem het contract. De volgorde is bewust: bovenaan staat dat ik beslis, dan dat elke bewering een bron heeft, dan hoe ik klink. Daarnaast staan er drie regelbestanden in .claude/rules/. Twee daarvan, zoals de regels voor de kleuren, laadt Claude pas als hij aan zulke bestanden werkt. Het derde, met wat hij nooit mag aanraken, laadt altijd.
De les die ik eruit haal: één bestand met wat altijd geldt, en per project een bestand met wat daar geldt.
Wat zet je erin, en wat niet?
Een goede vraag om jezelf te stellen: wat leg ik nu elke keer opnieuw uit? Dat hoort erin.
Wel
- Wat je anders elk gesprek herhaalt, zoals hoe je project start.
- Regels die je kunt nakijken: "draai npm test voor je klaar zegt".
- Wat nooit mag, zoals zelf iets online zetten zonder jouw ja.
- Wie jij bent: "ik ben geen programmeur, leg het simpel uit".
- Waarom een regel er staat, in één zin.
Niet
- Wachtwoorden, sleutels en andere geheimen.
- Een stappenplan van tien stappen: dat wordt een skill.
- Wat alleen vandaag speelt: dat hoort in je planning.
- Algemene raad als "schrijf nette code". Daar heeft Claude weinig aan.
- Uitleg die al in je bestanden staat.
Geheimen horen in een koppeling of in een apart bestand dat je nooit deelt, nooit in CLAUDE.md. Hoe je een dienst met een sleutel koppelt, lees je bij Claude Code MCP.
CLAUDE.md best practices: kort en na te kijken
Dit zijn de regels uit de handleiding van Anthropic, plus wat ik er zelf aan heb toegevoegd.
- Onder de 200 regels. Een te lang bestand kost ruimte in het gesprek, en Claude volgt het slechter.
- Schrijf het zo dat je het kunt controleren. “Draai npm test voor je iets afrondt” werkt. “Test je werk” niet: wanneer is dat gelukt?
- Geen regels die botsen. Zeggen twee regels iets anders, dan kan Claude er zomaar één kiezen. Lees je bestand af en toe na.
- Maakt Claude dezelfde fout een tweede keer? Dan komt er een regel bij. Zo groeit het bestand met je werk mee.
- Zet het waarom erbij. Dat is mijn eigen gewoonte, niet uit de handleiding. In het CLAUDE-voorbeeld van mijn gratis vangnet staat onder elke regel een regel “Waarom”.
- Gewoon in het Nederlands. Ook dat is mijn eigen ervaring: de handleiding noemt geen verplichte taal. Commando’s en bestandsnamen schrijf je wel letterlijk.
Een lang bestand opdelen kan met @pad/naar/bestand: dan haalt CLAUDE.md een tweede bestand erbij. Let op, ook dat tweede bestand laadt meteen bij de start. Ruimte bespaar je er dus niet mee, alleen overzicht.
CLAUDE.md, AGENTS.md en skills: wat is het verschil?
Drie soorten bestanden met instructies, en ze worden vaak door elkaar gehaald.
| Bestand | Wanneer Claude Code het leest | Waarvoor |
|---|---|---|
| CLAUDE.md | aan het begin van elk gesprek | wat altijd geldt |
| AGENTS.md | alleen als er géén CLAUDE.md of CLAUDE.local.md is | hetzelfde idee, voor andere bouwhulpen |
| een skill | pas als hij nodig is | een vaste werkwijze voor één soort klus |
AGENTS.md is het bestand dat andere bouwhulpen lezen. Claude Code leest het sinds versie 2.1.277 ook, maar alleen als er in je map of erboven geen CLAUDE.md of CLAUDE.local.md staat. Heb je allebei, dan telt alleen CLAUDE.md, tenzij je AGENTS.md vanuit je CLAUDE.md laat inlezen.
Een skill is een werkwijze die Claude alleen pakt als de klus erom vraagt. Mijn vuistregel: CLAUDE.md is voor wat altijd geldt, een skill voor wat soms geldt. Voorbeelden van skills die ik gratis deel staan bij Claude skills.
Leest Claude mijn CLAUDE.md wel?
Twijfel je of Claude je bestand ziet? Typ in Claude Code /context. Daar staat een lijst met de bestanden die bij de start zijn geladen. Staat je CLAUDE.md er niet tussen, dan kan Claude hem ook niet zien. Een CLAUDE.md in een submap staat daar pas als Claude in die submap aan het werk is geweest.
Een tweede proef: begin een vers gesprek en vraag “wat zijn mijn vaste regels?”. Noemt Claude ze, dan werkt het. En wordt een gesprek te lang en vat Claude het samen met /compact, dan leest hij de CLAUDE.md in je projectmap daarna opnieuw van schijf. Wat je alleen in het gesprek zei, is dan wel weg. Daarom zet je een afspraak die moet blijven in het bestand.
Wil je mijn drie regels in je eigen project? Het CLAUDE-voorbeeld zit in de gratis skill Het vangnet, op de pagina met mijn skills. Meer uitleg in gewone taal staat op de Claude Code-pagina met alle artikelen.
Vragen
Eerlijke antwoorden
Moet CLAUDE.md in het Engels?
Nee. Mijn eigen CLAUDE.md is Nederlands, en Claude leest hem gewoon. Alleen commando's en bestandsnamen schrijf je letterlijk zoals ze zijn, want die typt Claude straks precies zo over. Meer over werken in je eigen taal lees je bij Claude AI in het Nederlands.
Hoe lang mag een CLAUDE.md zijn?
Anthropic raadt aan om onder de 200 regels per bestand te blijven. Een langer bestand kost meer ruimte in het gesprek, en Claude volgt het slechter. Mijn eigen bestand voor al mijn werk heeft 5 regels. Dat van deze site heeft er 62.
Wat is het verschil tussen CLAUDE.md en CLAUDE.local.md?
CLAUDE.md is voor iedereen die in het project werkt. CLAUDE.local.md is alleen voor jou: je zet het in .gitignore, zodat het niet meegaat als je het project deelt. Claude leest de twee achter elkaar, de local-versie als laatste.
Is CLAUDE.md hetzelfde als het geheugen van Claude?
Nee. CLAUDE.md schrijf jij. Daarnaast houdt Claude Code zelf notities bij, per project: dat is het automatische geheugen. Zeg je 'onthoud dat', dan komt het in die notities. Zeg je 'zet dit in CLAUDE.md', dan komt het in jouw bestand.
Kan ik iets kapotmaken met een CLAUDE.md?
Het bestand zelf doet niets: het is tekst, geen programma. Maar Claude volgt wat erin staat, ook een regel die niet meer klopt. Lees hem dus af en toe na. Zet er wel nooit wachtwoorden of sleutels in: zo'n bestand gaat vaak mee als je je project deelt.
Gratis gids
Zelf beginnen? Pak mijn gids.
Mijn eigen gids, 16 pagina's. Van lege Mac tot eigen werkplaats, in gewone taal. Ik mail je de gids, en af en toe wat ik die avond bouwde. Uitschrijven kan altijd.
Pak de gratis Mac Dev Starter KitLiever laten bouwen? Bekijk wat een website laten maken kost